Grieks
Laatst gewijzigd op 18 december 2025 • 4 min leestijd • 699 woordenInleiding
De braillestandaard voor Oudgrieks (inclusief Klassiek en Koine) wijkt af van de standaard die in Griekenland voor modern Grieks wordt gebruikt. Daarom noemt men het vaak de International Greek Braille Code.1
Braillestandaard
Letters
Opmerking
Hoofdletters (Α) worden voorafgegaan door ⠨ (braillepunten 46). Dit geldt voor iedere hoofdletter, dus ook als er meerdere hoofdletters achter elkaar staan, wat praktisch nooit voorkomt.
| Karakter | Naam | Unicode Braille | Braillepunten |
|---|---|---|---|
| α | Alfa | ⠁ | 1 |
| Α | Hoofdletter Alfa | ⠨⠁ | 46-1 |
| β | Bèta | ⠃ | 12 |
| γ | Gamma | ⠛ | 1245 |
| δ | Delta | ⠙ | 145 |
| ε | Epsilon | ⠑ | 15 |
| ζ | Dzèta | ⠵ | 1356 |
| η | Èta | ⠱ | 156 |
| θ | Thèta | ⠹ | 1456 |
| ι | Iota | ⠊ | 24 |
| κ | Kappa | ⠅ | 13 |
| λ | Labda | ⠇ | 123 |
| μ | Mu | ⠍ | 134 |
| ν | Nu | ⠝ | 1345 |
| ξ | Xi | ⠭ | 1346 |
| ο | Omikron | ⠕ | 135 |
| π | Pi | ⠏ | 1234 |
| ρ | Rho | ⠗ | 1235 |
| σ / ς | Sigma | ⠎ | 234 |
| τ | Tau | ⠞ | 2345 |
| υ | Upsilon | ⠥ | 136 |
| φ | Fi | ⠋ | 124 |
| χ | Chi | ⠯ | 12346 |
| ψ | Psi | ⠽ | 13456 |
| ω | Omega | ⠺ | 2456 |
Accenten, iota subscriptum en spiritus
Opmerking
Bij wijze van voorbeeld zijn alle tekens verbonden aan de Alfa.
| Grieks | Naam | Unicode Braille | Braillepunten |
|---|---|---|---|
| ά | Acutus | ⠈⠁ | 4-1 |
| ὰ | Gravis | ⠠⠁ | 6-1 |
| ᾶ | Circumflexus | ⠐⠁ | 5-1 |
| ἀ | Spiritus Lenis | ⠴⠁ | 356-1 |
| ἁ | Spiritus Asper | ⠓⠁ | 125-1 |
| ἄ | Lenis + Acutus | ⠴⠈⠁ | 356-4-1 |
| ἅ | Asper + Acutus | ⠓⠈⠁ | 125-4-1 |
| ἂ | Lenis + Gravis | ⠴⠠⠁ | 356-6-1 |
| ἃ | Asper + Gravis | ⠓⠠⠁ | 125-6-1 |
| ᾀ | Lenis + Iota Subscriptum | ⠴⠁⠔ | 356-1-35 |
| ᾁ | Asper + Iota Subscriptum | ⠓⠁⠔ | 125-1-35 |
| ᾄ | Lenis + Acutus + Iota Subscriptum | ⠴⠈⠁⠔ | 356-4-1-35 |
| ᾅ | Asper + Acutus + Iota Subscriptum | ⠓⠈⠁⠔ | 125-4-1-35 |
| ᾂ | Lenis + Gravis + Iota Subscriptum | ⠴⠠⠁⠔ | 356-6-1-35 |
| ᾃ | Asper + Gravis + Iota Subscriptum | ⠓⠠⠁⠔ | 125-6-1-35 |
| ᾆ | Lenis + Circumflexus + Iota Subscriptum | ⠴⠐⠁⠔ | 356-5-1-35 |
| ᾇ | Asper + Circumflexus + Iota Subscriptum | ⠓⠐⠁⠔ | 125-5-1-35 |
Woorden
Als voorbeeld volgen hieronder een aantal Griekse woorden met hun representatie in braille. De woorden zijn zo gekozen dat ze zo veel mogelijk braillecombinaties laten zien.
| Woord | Unicode Braille |
|---|---|
| ἀγάπη | ⠴⠁⠛⠈⠁⠏⠱ |
| ἄγγελος | ⠴⠈⠁⠛⠛⠑⠇⠕⠎ |
| ἀδελφός | ⠴⠁⠙⠑⠇⠋⠈⠕⠎ |
| ἁμαρτία | ⠓⠁⠍⠁⠗⠞⠈⠊⠁ |
| ἄνθρωπος | ⠴⠈⠁⠝⠹⠗⠺⠏⠕⠎ |
| βασιλεία | ⠃⠁⠎⠊⠇⠑⠈⠊⠁ |
| γραφή | ⠛⠗⠁⠋⠈⠱ |
| δοῦλος | ⠙⠕⠐⠥⠇⠕⠎ |
| ἔργον | ⠴⠈⠑⠗⠛⠕⠝ |
| θεός | ⠹⠑⠈⠕⠎ |
| καρδία | ⠅⠁⠗⠙⠈⠊⠁ |
| λογός | ⠇⠕⠛⠈⠕⠎ |
| νόμος | ⠝⠈⠕⠍⠕⠎ |
| οὐρανός | ⠕⠴⠥⠗⠁⠝⠈⠕⠎ |
| πνεῦμα | ⠏⠝⠑⠐⠥⠍⠁ |
| προφήτης | ⠏⠗⠕⠋⠈⠱⠞⠱⠎ |
| υἱός | ⠓⠥⠓⠊⠈⠕⠎ |
| Χριστός | ⠨⠯⠗⠊⠎⠞⠈⠕⠎ |
Verantwoording
Er is sprake van twee varianten van de IGBC , waarin op een verschillende manier wordt omgegaan met de accenten op de klinkertekens:
- Decomposed: Er worden twee brailletekens gebruikt om de klinker met accent weer te geven, namelijk één karakter voor het accent en één karakter voor de klinker. Voor de klinkers worden altijd dezelfde brailletekens gebruikt. Deze variant wordt ook wel two-cell accented genoemd.
- Composed: Er wordt één brailleteken gebruikt om de klinker met accent weer te geven. Deze variant wordt ook wel single-cell accented genoemd.
Het verschil tussen deze systemen is eenvoudig te illustreren met een voorbeeld:
| Grieks | Decomposed | Composed |
|---|---|---|
| λογος | ⠇⠕⠛⠕⠎ | ⠇⠕⠛⠕⠎ |
| λογός | ⠇⠕⠛⠈⠕⠎ | ⠇⠕⠛⠪⠎ |
De voor- en nadelen van beide systemen laten zich op basis hiervan vrij eenvoudig uitleggen:
- Het Composed-systeem heeft een apart brailleteken voor de ό (omikron met acutus), namelijk ⠪ (braillepunten 246). Dit systeem neemt weliswaar minder ruimte in, maar vereist wel dat je negentien extra braillepatronen moet beheersen, één voor elke klinker-accent-combinatie.
- In het Decomposed-systeem wordt de omikron altijd weergegeven als ⠕ (braillepunten 135), ongeacht of er een accent op de letter staat. Wanneer de omikron dus een acutus bevat zoals in λογός, wordt de acutus vóór de omikron weergegeven als ⠈ (braillepunt 4). De omikron is dus altijd herkenbaar, maar de omikron met accent neemt meer ruimte in.
Aldus de grammatica van Hensels2 worden de accenten aan de meeste Nederlandse universiteiten gebruikt als klemtoontekens. Het herkennen van het accent (acutus, gravis, circumflexus) voegt voor het lezen dus weinig toe. De extra nadruk op de accenten (ze nemen extra ruimte in) is daarentegen behulpzaam bij het leggen van de juiste klemtoon. Daarom kiezen we binnen het bestek van Project Didymus uit overtuiging voor het Decomposed-systeem. Meer informatie over het composed-systeem is te vinden op de website van Eric Harvey .